Inhoudsopgave
Blijf op de hoogte van alles wat u moet weten over beleggen
De goudprijs ging in 2025 als een speer, en blijft voorlopig ook in het nieuwe jaar sterk stijgen. Dat is onder andere het gevolg van de koopwoede van centrale banken, die volgens nieuwe cijfers ook in november een behoorlijke hoeveelheid goud aan hun reserves toevoegen.
Volgens de World Gold Council voegden centrale banken wereldwijd 45 ton goud toe aan hun reserves. Daarmee ligt het tempo iets lager dan in oktober, maar blijft de vraag duidelijk hoger dan tijdens de eerste maanden van 2025. Wat dat betreft blijken ook centrale banken gevoelig voor de hype rondom edelmetalen.
Voor de eerste 11 maanden van 2025 komt de gerapporteerde goudkoop van centrale banken uit op 297 ton. Dat is minder dan in de recordjaren 2022 en 2023, maar nog altijd historisch hoog. Interessant is ook dat het merendeel van de aankopen afkomstig is van centrale banken buiten het Westen.
De Nationale Bank van Polen was in november opnieuw de grootste koper, met een aankoop van 12 ton goud. Daarmee komt de Poolse goudvoorraad uit op 543 ton, goed voor bijna 28 procent van de totale internationale reserves van het land. Polen is dit jaar veruit de grootste koper, met in totaal 95 ton.
Ook andere landen waren actief. De centrale bank van Brazilië kocht voor de derde maand op rij goud en voegde in november 11 ton toe. Over de afgelopen drie maanden heeft Brazilië in totaal 43 ton goud gekocht. Daarnaast breidden ook landen als Oezbekistan, Kazachstan, Kirgizië, Tsjechië, China en Indonesië hun goudreserves verder uit.
Aan de verkoopkant bleef het beperkt: alleen Jordanië en Qatar verkochten kleine hoeveelheden goud.
Wat vooral opvalt, is dat de koopdrang vrijwel volledig komt van niet-Westerse landen en opkomende economieën. Dat is geen toeval. Sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 is de rol van goud binnen de nationale reserves fundamenteel veranderd, of beter gezegd nieuw leven ingeblazen.
Na het begin van de oorlog werden honderden miljarden dollars aan Russische valutareserves bevroren door westerse landen. Die reserves stonden grotendeels in dollars en euro’s en waren ondergebracht binnen het westerse financiële systeem. Voor veel landen was dit een wake-up call: het bezit van buitenlandse valuta blijkt niet automatisch gelijk te staan aan volledige controle over dat kapitaal.
Wie naar de grafiek kijkt, ziet 2022 bijna als een kantelpunt voor de Amerikaanse dollar. Zowel landen als beleggers lijken zich sindsdien te hebben gerealiseerd dat de nieuwe geopolitieke realiteit vraagt om een andere benadering. Een bredere en gezondere spreiding biedt simpelweg meer bescherming richting de toekomst.
Concreet betekent dat: minder afhankelijkheid van de dollar, meer ruimte voor andere internationale valuta en een grotere rol voor goud als strategisch anker.
Sindsdien is bij veel landen het besef gegroeid dat reserves niet alleen liquide, maar ook politiek neutraal moeten zijn. Goud past precies in dat profiel. Het is een fysiek bezit, kent geen tegenpartij en kan niet worden bevroren door een buitenlandse overheid of centrale bank.
Voor landen die minder geopolitieke invloed hebben, of die zich bewust zijn van hun kwetsbare positie binnen het internationale financiële systeem, is goud daarmee aantrekkelijker geworden dan staatsobligaties of banktegoeden in dollars of euro’s.
Dat verklaart ook waarom landen als China, Brazilië en verschillende Centraal-Aziatische staten hun goudreserves structureel blijven vergroten, ondanks de hogere goudprijzen.
Hoewel de dollar nog altijd de wereldreservemunt is, heeft het bevriezen van Russische tegoeden het vertrouwen in dat systeem zichtbaar aangetast. Niet zozeer bij bondgenoten van de Verenigde Staten, maar juist bij landen die hun geopolitieke positie als onzeker beschouwen.
Voor deze landen geldt steeds vaker: diversificatie is geen rendement vraagstuk meer, maar een strategische noodzaak.
Hoewel het tempo van de goud inkopen dit jaar lager ligt dan in de piekjaren, blijft de onderliggende trend intact. Zolang geopolitieke spanningen hoog blijven en het vertrouwen in de neutraliteit van het internationale financiële systeem onder druk staat, is het logisch dat vooral niet-Westerse centrale banken goud blijven zien als een veilige haven.
Het is verleidelijk om een directe lijn te trekken tussen de goud inkopen van centrale banken en de stijging van de goudprijs, maar zo eenvoudig ligt het niet. De goudmarkt is groot, wereldwijd en wordt gedreven door meerdere factoren tegelijk, zoals renteverwachtingen, de dollar, inflatie en beleggers sentiment.
Toch kunnen we globaal schetsen wat de orde van grootte is.
In november kochten centrale banken ongeveer 45 ton goud, terwijl de jaarlijkse goudproductie in 2022 op ongeveer 3.500 ton lag. Met die 45 ton kochten centrale banken in november 2025, mits de productie voor dat jaar op hetzelfde niveau komt, ongeveer 15 procent van de totale maandproductie.
Dat is behoorlijk, maar waarschijnlijk niet dusdanig dat de koersstijgingen van goud volledig aan het koopgedrag van centrale banken op te hangen is. Het blijft een significant percentage, maar de daadwerkelijke impact van de acties van centrale banken ligt waarschijnlijk ergens anders.
Door goud aan de reserves toe te voegen, geven deze centrale banken het signaal naar de markt dat ze het edelmetaal als een belangrijke asset beschouwen. Voor beleggers geeft dat een stukje vertrouwen: als centrale banken hun redenen hebben om goud aan te kopen, dan zou het waarschijnlijk ook niet misstaan in mijn portefeuille.
Toch mogen we de directe impact van de aankopen van centrale banken ook niet onderschatten. Ze zijn immers structureel, en over het algemeen kopen deze entiteiten niet om het goud volgende week of komende maand weer te verkopen. En met alle geopolitieke onrust is het niet onwaarschijnlijk dat steeds meer centrale banken voor de zekerheid hun goudreserves aanvullen.
Centrale banken blijven massaal goud inslaan en stuwen daarmee de goudprijs verder omhoog. Nieuwe cijfers laten zien dat de koopdrang ook richting het nieuwe jaar onverminderd sterk blijft.
De nieuwste updates, analyses en inzichten uit de wereld van edelmetalen en financiële markten
Socials
