Box 3: straks belasting over goudwinst die nog niet is verzilverd?

Door GoldRepublic

Twee beleggers hebben ieder €100.000 belegd. De een in aandelen, de ander in fysiek goud. Een jaar later zijn beide beleggingen €110.000 waard. Geen van beiden heeft verkocht. Toch zou de aandeelhouder onder de nieuwe box 3-plannen de belasting over zijn koerswinst kunnen uitstellen, terwijl de goudbezitter al moet afrekenen. Dezelfde waardestijging, een ander belastingmoment, met gevolgen voor het geld dat beschikbaar blijft om te beleggen.

Dat verschil kan ontstaan door de voorgestelde fasering van het nieuwe stelsel. Het kabinetsvoorstel van 29 september 2026 voorziet in belasting bij realisatie voor financiële instrumenten, waaronder aandelen, obligaties en opties, vanaf 2028. Overige vermogensbestanddelen zouden in 2030 volgen. De wetgeving en uitvoering moeten nog worden vastgesteld.

Als fysiek goud in 2028 en 2029 onder de vermogensaanwasbelasting blijft vallen, kan dus ook een waardestijging zonder verkoop worden belast. De uiteindelijke afbakening bepaalt of dat verschil daadwerkelijk ontstaat. Voor GoldRepublic is de vraag waarom zo'n verschil nodig zou zijn en hoe de gevolgen voor beleggers worden meegewogen.

Belasting betalen zonder opbrengst uit verkoop

Bij een vermogensaanwasbelasting telt de jaarlijkse waardeontwikkeling mee. Bij een vermogenswinstbelasting wordt de waardestijging in beginsel belast wanneer de belegger die realiseert. Dat onderscheid staat los van de belasting op lopende inkomsten, zoals rente en dividend.

Voor beide systemen bestaan argumenten. Jaarlijkse heffing betrekt vermogensgroei direct in de belasting en beperkt uitstel. Heffing bij realisatie sluit beter aan bij het moment waarop geld vrijkomt, maar kan beleggers stimuleren een verkoop uit te stellen. Ook uitvoerbaarheid, verliesverrekening en belastingopbrengsten wegen mee.

Voor goudbezitters is vooral de beschikbaarheid van geld relevant. Fysiek goud keert geen rente of dividend uit. Een hogere marktwaarde levert dus geen geld op om een aanslag te betalen. Wie onvoldoende andere middelen heeft, kan een deel van het goud moeten verkopen.

De aandeelhouder die pas bij realisatie hoeft af te rekenen, krijgt geen vrijstelling. De belastingclaim blijft bestaan. Maar zolang betaling wordt uitgesteld, blijft dat bedrag beschikbaar binnen het belegde vermogen.

Wat blijft er over aan koopkracht?

Naast het belastingmoment speelt een tweede vraag: hoeveel van een waardestijging is daadwerkelijke koopkrachtwinst?

Neem de goudbezitter uit het voorbeeld. Zijn belegging stijgt van €100.000 naar €110.000. Bij een illustratief belastingtarief van 36 procent over de volledige stijging bedraagt de heffing €3.600. Na betaling uit het vermogen resteert €106.400.

Bij 4 procent inflatie is €104.000 nodig om de oorspronkelijke koopkracht te behouden. Het resterende vermogen ligt daar €2.400 boven. Omgerekend naar de koopkracht aan het begin van het jaar bedraagt de reële vermogensgroei na belasting ongeveer 2,31 procent.

De nominale waardestijging van 10 procent vertelt dus maar een deel van het verhaal. Een deel compenseert geldontwaarding, terwijl de veronderstelde belasting over de volledige stijging wordt berekend.

Dit is een vereenvoudigd voorbeeld, geen individuele belastingberekening. Vrijstellingen, kosten, verliezen en overige bezittingen zijn buiten beschouwing gelaten. Het voorbeeld veronderstelt ook geen recht op inflatieaftrek.

'Werkelijk rendement' is niet automatisch rendement na inflatie

Dit onderscheid geldt voor alle vermogensvormen. Ook rente en koerswinsten op aandelen kunnen deels compensatie voor inflatie zijn. 'Werkelijk rendement' betekent op zichzelf niet dat alleen koopkrachtwinst wordt belast, of dat winst al bij verkoop is gerealiseerd.

Belasting bij realisatie lost het inflatievraagstuk daarom niet op. Ook bij verkoop kan een deel van de nominale winst nodig zijn om de oorspronkelijke koopkracht te behouden.

Voor mensen die goud aanhouden als vermogensreserve is dat relevant. Tegelijk biedt goud geen gegarandeerde bescherming tegen inflatie. De prijs kan sterk schommelen en ook over langere perioden tegenvallen.

Verschillen vragen om een onderbouwing

Een verschil in belastingmoment beïnvloedt hoeveel vermogen beschikbaar blijft en kan daarmee beleggingskeuzes sturen. Ook een tijdelijke regeling kan gevolgen hebben voor de samenstelling van een portefeuille.

Verschillen in fiscale behandeling kunnen gerechtvaardigd zijn, bijvoorbeeld vanwege uitvoeringsproblemen of kenmerken van een vermogensvorm. Daar hoort wel een duidelijke onderbouwing bij.

"Ik pleit niet voor belastingvrij beleggen in goud. Ik pleit ook niet voor een bijzondere fiscale status voor GoldRepublic of onze klanten", zegt oprichter Marleen Evertsz.

GoldRepublic vraagt bij de uitwerking van box 3 om duidelijkheid over de positie van fysiek edelmetaal, verliesverrekening en de overgang tussen de stelsels. Als vergelijkbare waardestijgingen op verschillende momenten worden belast, moet inzichtelijk zijn waarom dat nodig is en hoelang dat verschil blijft bestaan. Beleggers moeten vooraf kunnen beoordelen wat de regels betekenen voor hun beschikbare geld, koopkracht en vermogensopbouw.

Petitie: Eerlijke en gelijke belastingregels voor fysiek goud in Box 3

Om dit onderwerp op de politieke agenda te zetten, is GoldRepublic samen met andere partijen uit de Nederlandse goud en crypto community een petitie gestart. Onder andere Holland Gold, Goudwisselkantoor, Silver Mountain, DoopieCash, Madelon Vos, Goud999, Goudzaken en Doijer en Kalf hebben zich bij het initiatief aangesloten. Met de petitie roepen we de regering en de Staten-Generaal op om fysiek goud in Box 3 te belasten wanneer winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd, bijvoorbeeld bij verkoop, en niet over een waardestijging die alleen op papier bestaat. We vragen daarbij niet om belastingvrij goud, maar om een eerlijke en consistente behandeling van gerealiseerde winst.

TEKEN HIER DE PETITIE!