Inhoudsopgave
Blijf op de hoogte van alles wat u moet weten over beleggen
In de jaren negentig verkochten veel ontwikkelde landen een deel van hun goudreserves, terwijl de Amerikaanse dollar uitgroeide tot de dominante munt in het wereldwijde financiële systeem. De Koude Oorlog was voorbij, globalisering versnelde, de Amerikaanse economie stond sterk en Amerikaanse staatsobligaties golden als de ultieme veilige haven.
Maar dat wereldbeeld verandert snel. Volgens een recent rapport van Deutsche Bank Research Institute is de rol van goud in de reserves van centrale banken bezig aan een historische comeback. Niet omdat het monetaire systeem formeel is teruggekeerd naar een goudstandaard, maar omdat de geopolitieke omgeving fundamenteel verandert.
In een wereld waarin vertrouwen in geopolitieke stabiliteit, vrijhandel en dollarreserves afneemt, wordt goud opnieuw aantrekkelijker.
Na de val van de Berlijnse Muur leek de wereld lange tijd richting één dominant model te bewegen. De Verenigde Staten waren de onbetwiste supermacht. De wereldhandel groeide explosief. Opkomende economieën bouwden enorme valutareserves op, vaak in dollars. Amerikaanse staatsobligaties waren liquide, veilig en leverden rente op. Goud deed dat allemaal niet.
Daarom daalde het aandeel van goud in de reserves van centrale banken fors, zo stelt Deutsche Bank.
Niet direct na het einde van Bretton Woods in de jaren zeventig, maar vooral in de jaren negentig. Dat is een belangrijk punt. De terugval van goud had volgens Deutsche Bank minder te maken met het verdwijnen van de formele koppeling tussen de dollar en goud, en meer met de geopolitieke en economische rust die daarna ontstond.
Die rust is inmiddels ver te zoeken. De wereld beweegt richting grotere machtsblokken, strategische concurrentie en economische fragmentatie.
De Verenigde Staten trekken zich op sommige terreinen terug uit vrijhandel en mondiale veiligheidsverplichtingen, terwijl China steeds nadrukkelijker een alternatief machtscentrum vormt. Tegelijkertijd zijn inflatie, begrotingstekorten en geopolitieke spanningen teruggekeerd als dominante thema’s.
Daar komt nog een belangrijk element bij. De financiële infrastructuur rond de dollar is de afgelopen jaren vaker ingezet als geopolitiek instrument. De bevriezing van Russische dollar- en euroreserves in 2022 was voor veel landen een signaal dat valutareserves niet alleen een financieel, maar ook een politiek risico dragen.
Goud heeft in dat opzicht een unieke eigenschap. Het is geen schuld van iemand anders. Het hangt niet af van het betalingsvermogen van een overheid, een bank of een centrale bank. En wanneer het fysiek in eigen land wordt opgeslagen, ligt het buiten het directe bereik van buitenlandse sancties of blokkades.
De verschuiving is zichtbaar in de cijfers. Het aandeel van de dollar in wereldwijde centrale-bankreserves is volgens Deutsche Bank gedaald van meer dan 60 procent naar ongeveer 40 procent. Tegelijkertijd is het aandeel van goud gestegen richting 30 procent.
Een deel van die stijging komt natuurlijk door de hogere goudprijs. Maar volgens Deutsche Bank is dat niet het hele verhaal. Centrale banken, vooral in opkomende markten, hebben sinds de financiële crisis van 2008 structureel goud gekocht. Die aankopen zorgen niet alleen voor meer fysiek goud in de reserves, maar ondersteunen ook de goudprijs zelf.
Opvallend is dat de vraag vooral uit opkomende landen komt. Rusland, China, India, Turkije en Polen behoren tot de grootste kopers van de afgelopen jaren. Ook landen in Oost-Europa en het Midden-Oosten hebben hun goudreserves stevig uitgebreid, zeker sinds de Russische inval in Oekraïne.
Toch blijft er volgens Deutsche Bank veel ruimte voor verdere groei. Opkomende markten houden nog altijd relatief weinig goud aan ten opzichte van ontwikkelde economieën. Eind 2025 bestond ongeveer 16 procent van de reserves van opkomende landen uit goud, tegenover 34 procent bij ontwikkelde economieën. De vraag is of opkomende landen de noodzaak zien om te investeren in goud, zoals Deutsche Bank die hier schetst.
Deutsche Bank schetst ook een verdergaand scenario. In het verleden speelde goud vaak een centrale rol in monetaire systemen. Onder Bretton Woods was de dollar indirect aan goud gekoppeld. Sinds 1971 is dat formeel niet meer zo. Toch betekent dat niet dat goud nooit meer een monetaire functie kan krijgen.
In een wereld waarin landen buiten het Westen werken aan alternatieve betalingssystemen, lokale valuta-afwikkeling en digitale infrastructuur, kan goud opnieuw een anker worden. Niet noodzakelijk via een klassieke goudstandaard, maar mogelijk via gedeeltelijk door goud gedekte betaalmiddelen of reservesystemen.
Dat klinkt misschien ver weg. Maar de richting is interessant. Als landen minder afhankelijk willen worden van de dollar, moeten zij vertrouwen opbouwen in alternatieven. Goud kan daarbij helpen, juist omdat het internationaal herkenbaar is, schaars is en geen verplichting van een andere partij vormt, aldus de onderzoekers van Deutsche Bank.
Goud maakt volgens Deutsche Bank een sterke comeback in centrale bankreserves door groeiende geopolitieke onzekerheid en afnemend vertrouwen in de dollar. Vooral opkomende landen kopen meer goud als strategisch, politiek onafhankelijk reserve-activum.
De nieuwste updates, analyses en inzichten uit de wereld van edelmetalen en financiële markten
Socials
